Ksiądz Franciszek Ksawery Plenkiewicz ( 3.12.1867 – 19.04.1932) – dobroczyńca Zagłębia Dąbrowskiego, oddany służbie kapłańskiej i społecznej, troskliwy opiekun biednych, patriota, Kawaler Krzyża Oficerskiego „Polski Odrodzonej” (Część 1)
Życzliwy i wyrozumiały dla wszystkich, sobie zawsze skąpiący wszystkiego, szedł śp. ks. Plenkiewicz przez życie jako cichy pracownik na niwie Chrystusowej, orał tę niwę w pogodzie ducha i w przekonaniu, że tyle warte doczesne życie ile dobrych uczynków się spełni. – pisał „Kurier Zachodni” Iskra, dzień po śmierci Ks. Plenkiewicza 20 kwietnia 1932 roku.
Życie Ks. Plenkiewicza może służyć za wzór nieugiętej woli i mrówczej pracowitości. W Będzinie zbudował, w ciężkich czasach zaboru rosyjskiego „dom polski” na Górze zamkowej, założył Towarzystwo Dobroczynności dla Biednych Chrześcijan, Towarzystwo pożyczkowo-oszczędnościowe i księgarnię polską. Mieszkańcy Sosnowca zawdzięczają mu istniejące do dzisiaj, a powstałe z jego inicjatywy w roku 1924 – hale sklepowe przy ul. Kościelnej i dom katolicki, który odkupił i odrestaurował. Opiekował się Stowarzyszeniem Służących św. Zyty i zbierał środki finansowe by im zbudować przytułek na starość. Patronował różnym organizacjom, a pół roku przed śmiercią założył Stowarzyszenie Pań Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo, by pomagać biednym.
Ksiądz Franciszek Ksawery Plenkiewicz, Szambelan Papieski, Proboszcz Parafii Wniebowzięcia NMP w Sosnowcu Kawaler Krzyża Oficerskiego Polski Odrodzonej zmarł w wieku 65 lat 19 kwietnia 1932 r. Wieść o jego zgonie do głębi wstrząsnęła całym Zagłębiem gdzie zmarły Kapłan był powszechnie czczony. – czytamy w Kurierze Zachodnim Iskra wydanym w Sosnowcu, w środę 20 kwietnia 1932 roku w nr 90.
Ks. Franciszek przyszedł na świat 03.12.1867 r. w majątku Kłwaty (Kławaty) w powiecie radomskim, jako syn obywateli ziemskich, Jana i Antoniny z Lutostańskich. Od 1878 r. uczył się w radomskim gimnazjum, skąd trafił w 1885 r. do seminarium duchownego w Kielcach. Studia ukończył w 1893 r., natomiast święcenia kapłańskie otrzymał 28.10.1894 r. W lutym 1895 r. został wikariuszem parafii Lisów w niegdysiejszym powiecie stopnickim, lecz w lipcu owego roku przeniesiono go do Będzina. W nowej parafii młody wikariusz rozwinął talenty organizacyjne i menadżerskie. Z jego inicjatywy powstało w październiku 1898 r. Towarzystwo Dobroczynności, w którym powierzono mu funkcję kasjera. [„Gazeta Kielecka”, nr 13, Kielce, 02 (14).02.1900, str.3.]
W kolejnym roku towarzystwo otworzyło ochronkę dla 60 dzieci, zaś w 1902 r. przystąpiło do budowy kolejnej. Inwestycja wymagała nakładu 12 000 rubli, przy czym posiadano zaledwie
3 700. Mimo to druga ochronka powstała, a oprócz niej dom noclegowy, przytułek dla 30 starców tudzież bezpłatne mieszkania dla 5 ubogich rodzin [za: P. Kubicki, „Społeczna działalność Kościoła w Polsce”, Sandomierz, 1930, str.12].
Był on siłą napędową będzińskiego Towarzystwa Dobroczynności. Pieniądze zdobywał m.in. organizując przedstawienia i koncerty, a w 1901 r. założył nawet amatorską orkiestrę [„Biesiada Literacka”, nr 44, Warszawa, 01.11.1901, str. 16]. Aktywności społecznej omal nie przypłacił życiem, gdy w czerwcu 1899 r. bryczka, którą wracał z imprezy charytatywnej, w towarzystwie księdza z Zagórza, została staranowana i rozbita w drzazgi przez pociąg na przejeździe kolejowym [za: „Gazeta Świąteczna”, nr 963, Warszawa, 06 (18).06.1899, str. 5.] [cytaty por. Andrzej Lorenc, Ząbkowice, Tom I W KLUCZU SŁAWKOWSKIM I ZAGŁĘBIU DĄBROWSKIM DO ROKU 1918]
Ks. Marek Pabich w Veritati et Caritati 4 (2015), Lublin, KUL, w tekście pt. Działalność dobroczynna na terenie diecezji częstochowskiej w okresie dwudziestolecia międzywojennego, tak pisze: W parafii Będzin proboszcz, ks. Franciszek Plenkiewicz, założył Towarzystwo Pomocy dla Biednych Chrześcijan, które 18 stycznia 1926 r. uzyskało aprobatę wojewody kieleckiego. Celem Towarzystwa było dostarczanie środków dla polepszenia warunków bytu najuboższych mieszkańców Będzina. Cel ten był realizowany przez prowadzenie akcji zbiórek odzieży czy pośrednictwa pracy, a także przez pomoc w nabywaniu materiałów i narzędzi pracy. Siedzibą Towarzystwa był dom na Górze Zamkowej 9. Sprawozdanie roczne z działalności dobroczynnej za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 1930 r. informuje, że Towarzystwo zapewniało w tym czasie opiekę i wychowanie ok. 300 dzieciom przychodzącym do trzech ochronek, prowadziło szkołę szycia, haftu i kroju dla 80 dziewcząt w wieku powyżej 15 lat oraz dom noclegowy, w którym stale przebywało 30-40 osób. W 1931 r. zapewniono ok. 8000 noclegów. Towarzystwo w tym samym roku utrzymywało stale 36 rodzin oraz udzielało systematycznie.
c.d.n.
